Friday, May 20, 2011

initium@.com



initium@.com


1.
-Մենք կանգնած ենք նոր դարաշրջանի շեմին, պարոնա՛յք:  Շուտով մեր ինստիտուտի կատարած հեղափոխական հայտնագործությունների շնորհիվ հասարակությունը կթևակոխի զարգացման նոր փուլ: Այս ամենի համար նախ և առաջ պետք է շնորհակալություն հայտնել այն մարդկանց, ում անունները դեռ գաղտնազերծված չեն, այն մարդկանց, ովքեր իրենց կյանքի վերջին տարիները նվիրել են այս մեծ գործին...
            Բերանը անընդհատ չորանում էր: Անընդհատ ջուր էր լցնում բաժակի մեջ, չէր հասկանում այն ինչպես է գոլոշիանում ու էլի էր լցնում...
Համաձայն հեռուստաընկերության հետ ունեցած պայմանավորվածության Արայանի ելույթը պետք է տևեր քսան րոպեից ոչ պակաս, իսկ հետո հատուկ պատրաստված սլայդ շոուն ցույց կտար բուն հայտնագործությունը:
Ռեժիսորները իհարկե նկատում էին Արայանի դողացող ձեռքերը, ձայնի լարվածությունը, ճակատին հայտնվող քրտինքի կաթիլները, հայացքի ցրվածությունը...
Իսկ Արայանը հաստատ չէր ապրում իր կյանքի լավագույն րոպեները այդ պահին, թեպետ տրամաբանական կլիներ հակառակը: Հենց նա էր ղեկավարում այն հինգ հոգանոց խումբը, որը կատարեց թռիչք առանց այն էլ չափից արագ զարգացող տեխնոլոգիաների էվոլյուցիայում: Նա ընդամենը փորձում էր հնարավորինս չշեղվել իրեն տրված տեքստից, կարդալ այն ինչքան կարող է ու համոզիչ նայել տեսախցիկներին: Վերջինը նա ինքն էր որոշել: Եթե  նայի ուղիղ տեսախցիկներին ապա դրանց մյուս կողմում, էկրաններին մարդիկ կտեսնեն նրա աչքերը, նրա հայացքը: Նա հուսով էր, որ կլսվի իր աչքերում առկա ճիչը: Օգնության ճիչը, բողոքի ճիչը:
-...ստանալով ֆիանսավորում տեղական ռեսուրսներից` մենք հիմա ուրախությամբ տեղեկացնում ենք, որ այս նախագիծը հիրավի պատկանում է մեզ, մեր պետությանը և ունի համազգային նշանակություն: Եկել է ժամանակը, որպեսզի մեր երկիրը ասի իր ծանրակշիռ խոսքը գիտության րոպե առ րոպե զարգացող աշխարհում...

2.
            Արյունը մակարդվում էր արագ: Հավանաբար ոչ մի օրգան վնասված չէր, որովհետև կտրվածքի եզրերը արագ չորանում էին, իսկ արնահոսությունը կարծես ուզում էր դադարել: Կամ դա նա ինքն էր իրեն հույս տալիս: Միանաշանակ  Կարապի բախտը արդեն բերել էր: Սպասել, որ այդ գլխակերները կարող են միամիտ  ողջ թողնել մեկին, ում հրամայված է եղել սպանել... դա արդեն նման է հեքիաթի` հերթական վրիժառուների մասին:
Դժվարությամբ պոկեց ձախ ձեռքը վերքից, որպեսզի նայի ժամացույցին. արագացրեց իր ընթացքը: Նա գրեթե սողում էր: Ոտքերը դողում էին ստացված էլեկտրական հարվածներից, մեջքը ցավում էր գրեթե ողջ մակերեսով, սակայն ամենից շատ նրան անհանգստացնում էր ճակատից կաթացող արյունը: Այն լցվում էր թարթիչների վրա, հոսում աչքերի մեջ ու փակում տեսադաշտը: Աջ ձեռքը չէր ենթարկվում դեմքը սրփելու հրահանգներին: Պետք էր շտապել: Եթերը պետք է սկսվեր ժամը վեցին... հիմա արդեն վեցն անց հինգ է... պետք է շտապել, գորղը տանի: Մի քիչ էլ ու վերջ... Կսպասեն մինչև Արայանը ելույթը վերջացնի: Գյուտը կնեկայացնեն, կսկսեն դրա գործնականացմանը նվիրված գիտաժողովներ... իսկ Արայանին կմեկուսացնեն, հետո կոչնչացնեն... կներկայացնեն իհարկե այնպես, իբր մեծ գիտնականը վախճանվեց իր փառքի գագաթնակետին...
Ամեն ինչ կանխատեսելի էր ու կարելի էր դրա մասին ավելի շուտ գլխի ընկնել: Ներդրված գումարների ծավալը պետք է հուշեր բոլորին դրա մասին: Բայց ով էր մտածում այդ ուղղությամբ: Բոլորին համակել էր մոտալուտ փառքի ու հաջողության բույրը:
«Չափից քիչ է իմ արագությունը... պետք ա գոնե անց տասնհինգ լինել ստուդիայում... ի՞նչ են արել Արայանին... ի՞նչպես են նրան ստիպել... ա՜խ...»
Կարապետը, կամ ինչպես նրան ասում էին լաբարատորիայում` Կարապը,  սողում էր ինչ-որ տեղ` գործարանային թաղամասում: Այդ լքված հետնախորշերը իդեալական են համապատասխանում մարդկանց վարի տալու համար: Կրիմինալ խրոնիկների մեջ ամեն օր կարելի է հանդիպել գործարանային հասցեներ: Իսկ հիմա այնտեղ հայտնվել էին երկրի լավագույն գիտնականները... Ու բացի Կարապից, մնացածաների համար դա եղավ վերջին վայրը:
« Չէ՛ր կարող... չէ՛ր կարող, դրա տիրոջ մերը... չէ՛ր կարող Արայանը... չէ՛: Նա  նայեց է իմ աչքերի մեջ: Ասեցին, որ Արայանին տանում են հեռուստատեսություն... նույնիսկ հիշում եմ ալիքը, կատարելու պաշտոնական հայտարարություն մեր կատարած նախագծի արդյունքների մասին»:
Կարապը գնում էր պատի տակով` հուսալով դուրս գալ որևէ փողոց: Ծրագիրը պարզ էր:  Գտնել ցանկացած արագընթաց փոխադրամիջոց ու հասնել հեռուստատեսության շենքի մոտ... «Պետք է որ հասցնեմ…»
«Արայանը անցավ էն հաստավիզների հետ... ախր նրա հայացքը… ի՞նչ էր նա ուզում ասել: Չ՞էր կարող ասել -  Տղե՛ք, ձեր վերջն եկել ա... մի բան ասեր է... Ես, ես պետք ա հասկանայի ինչ ա կատարվում, հենց էն պահից, երբ եկավ էդ Հատուկ տեսչությունից  էն անասունը... ես դրանից մահվան հոտը միանգամից զգացի...»
Նա թեքվեց նեղ  ճանապարհով դեպի ձախ ու հայտնվեց փողոցում: Հավանաբար դեպի Կայարան կամ դեպի Արշակունյաց պողոտա տանող:
«Էստեղով անցնող մի բան պետք ա...» Առաջին հանդիպած մեքենան չկանգնեց: Հավանաբար մարդը շտապում էր կամ չէր ուզում գլուխը նոր ցավի տակ դնել:
«Քու արա...» - Կարապը արդեն մոտ էր հանձնվելուն: Նա նորից պոկեց վերքին սոսնձված ձախ ձեռքը ու նայեց ժամացույցին...



3.
Սկսած նոյեմբեր ամսից, ամեն օր Արայանը արթնանում էր առավոտյան ժամը յոթին, արագ-արագ հագնվում ու սլանում քաղաքի մյուս ծայրը` Կիրառական նանոկիբերնետիկայի ինստիտուտ: Կատարվում էր պատմական նշանակություն ունեցող իրադարձություն: Շուտով բոլոր մարդկանց միջև տելեպատիկ կապը կլիներ ոչ միայն հատուկ էքստրասենսների ու տիբեթական լամաների մենաշնորհը, այլ հասանելի կլիներ ցանկացածին, ում  ուղեղի մեջ  արյունատար  անոթներով կտեղադրվեին նանո ընդունիչներ: Դրանք իմպուլսների հեղափոխական նոր սկզբունքներով կմիացնեին մարդու ուղեղը ինտերնետին: Առաջին մարդու, երկրորդ, երրորդ, քսանհինգ միլիոներորդի...
Մտնել Ինտերնետ առանց համակարգչի, ուղարկել հաղորդագրություններ առանց ստեղնաշարի, ուղարկել պարզապես պատկերներ. այս ամենը արդեն դառնում էր իրականություն`շնորհիվ մի խումբ էնտուզիաստների, որոնց խելահեղ գաղափարը որոշել էին ֆինանսավորել մի շարգ կազմակերպություններ:
Հայտնագործության ֆուտուրիստական պատկերը գայթակղիչ էր: Մարդիկ, որոնք կապված կլինեն միմյանց հետ անընդհատ, մի ամբողջ մոլորակ, որը կլիներ մեկ բանական մեխանիզմ: Նանոընդունիչները հանճարեղ էին: Նրանք իրենց բնույթով չէին հանդիսանում ալեհավաքներ: Ընդամենը արձակում էին հատուկ իմպուլսներ, որոնց արդյունքում ալեհավաք էր դառնում հենց մարդու ուղեղը:
Եկել էր ժամանակը հայտնելու այդ մասին: Ու բնականաբար պետք էր առաջին հայտարարությունը կատարել հայրենական լրատվամիջոցներով, հետո արդեն դա կփոխանցվեր միջազգային հզոր աղբյուրներին:
- Ուրեմն վաղը կպատմե՞ք լայն հասարակությանը, - հարցրեց Արայանին նրա հին բարեկամը` Ֆելիքս Դանիելյանը, հայտնի ճարտարապետը, ով լինում էր Արայանի մոտ ամեն հարմար առիթի դեպքում:
- Այո՛, վաղը: Պատկերացնու՞մ ես: Արդեն վաղը ողջ աշխարհը կիմանա իր առջև բացվող նոր հորիզոնի մասին...
-  Ա՛նդ, ես չեմ ուզում փչացնել տրամադրությունդ, եղբա՛յր... բայց դա իրոք հնարավո՞ր է: Այսինքն դու իրոք մտածու՞մ ես, որ աշխարհը կկարողանա՞, կհամաձայնվի՞: Դու մտածու՞մ ես, որ բոլորը կուզենան միացված լինել ցանցին այդ կերպ:
- Վերջացրու՛, հավաստիացնում եմ քեզ, դա կլինի համատարած երևույթ: Մեծ կառավարությունները դիմում են ամեն քայլի` արագացնելու գլոբալիզացիոն պրոցեսները: Ու բացի դրանից, դու չես պատկերացնում ինչքանով է դա հարմար: Դա բացարձակ նոր երևույթ է: Դու նստած էստեղ կկարողանաս խոսել, զգալ, տեսնել քո, ասենք, Ամերիկայում ապրող որդուն: Հն՞, չի գայթակղում: Հն՞
- Իսկ եթե իմ որդին չի ուզում, որ ես իրեն զգամ, տեսնեմ...
-Դա լուծելի հարց է:  Մշակել ենք արդեն կապի կառավարման մի քանի մեխանիզմներ:
-Ամեն դեպքում... դրա արդյունքում մարդկությունը ստիպված կլինի վերանայել իր բարոյահոգեբանական...
-Ա՛յ հենց դա էի ես ուզում ասել, ապրե՛ս, - վեր թռավ տեղից Արայանը ու սկսեց ոգևորված այս ու այն կողմ քայլել իր գրասենյակում: Նա բավականին թուլակազմ էր եղել միշտ, ու նրա ցանկացած ակտիվ գործողություն դիտվում էր որպես ոչ նորմալ, - ա՛յ դու ապրես, գլխի ընկար: Խոսքը էստեղ, Ֆել, գնում ա առաջին հերթին հասարակական էվոլյուցիայի մասին, այլ ոչ թե տեխնիկական...
- Իսկ ինչու՞ էս դու կարծում, որ այդ քո հասարակական էվոլյուցիան էդպես հեշտ ու հանգիստ կընդունվի:
- Ախր հենց դա էլ եղել է նպատակը: Ողջ այս նախագիծը ֆինանսավորվել է բուն այդ նպատակով: Դու միայն իմանաս թե ինչ կազմակերպություններ են դրանք...
- Ու դու կատարե՞լ ես դրանց պատվերը:
- Ո՛չ, ես կատարել եմ իմ կյանքի գործը, ես կատարել եմ իմ աշխատանքը:
 Դանիելյանը շփոթված չէր: Նա համոզված չէր որ ճիշտ է իր ընկերը: Այնքան հարազատ ու այնքան հին ընկերը: Նա արտահայտում էր գաղափարներ, որոնց բարոյականությունը նա կդներ կասկածի տակ... բայց չափից շատ վերացական էր թվում Դանիելյանին այս ամենը: Նա չէր կարողանում մինչև վերջ հավատալ մարդկանց գիտակցությունները միավորող ընդհանուր համակարգի մտքին: Չափից շատ էր դա վերացական:

- Պարո՛ն Արայան, շտապ կանչում են լաբորատորիայից, - հնչեց քարտուղարուհու հաճելի ձայնը:
- Ես հիմա...
- Անդ, ես գնամ, քեզ էլ չխանգարեմ... հուսով եմ դու վստահ ես քո գաղափարների վրա...
- Դե հերի՛ք թթվես, իյա: Կներես Ֆել, ես հետդ շատ կխոսեի դեռ, բայց պետք ա գնամ:
Պինդ սեղմելով ընկերոջ ձեռքը Դանիելյանը հեռացավ: Արայանը արագ քայլքով շտապեց լաբորատորիա:
Նա պատրաստ չէր այն լուրին, որը նրան հաղորդեցին այնտեղ... Նրա հիստերիկ ձայնը միայն բացառիկ որակի ձայնամեկուսիչ ապակիների շնորհիվ չէր լսվում ողջ հարկով մեկ:
-Ինչպե՞ս դա կարող է պատահեեեեեեեր: Ի՞նչպես: Ո՞նց դա եղավ: Ու դա հիմա՞ պիտի հայտնի դառնար: Հիմա՞:
- Մենք հիմա վստահ ենք... առանց այն էլ կային կասկածներ…
- Ա՜խր, պարո՛ն Արայան, մենք չունեինք փորձեր անցկացնելու թույլտվություն: Դրա համար էլ էս անլեգալ միջոցը... էս մարդիկ...
- Ես չեմ ուզու՛մ լսել... չեմ ուզու՛մ լսել: Ես պատրաստ չէի սենց արդյունքների: Ի՞նչ եմ ես ասելու: Ի՞նչ պետք ա ես ասեմ հիմա
Կարապը սփրթնած էր ինչպես պատը: Այն ինչ նա տեսավ այդ օրը առավոտյան կարելի չէր մարսել միանգամից: Դրա համար պետք են գալիս մի քանի շաբաթներ, մի բուռ դեղեր, իսկ Ամերիկայում նաև լավ հոգեբան:
Նրան հենց սկզբից դուր չէր գալիս ապօրինի փորձարկումներ կատարելը: Իրենց նախագիծը չուներ համապատասխան թույլտվություն` կատարելու փորձեր մարդկանց վրա: Իսկ իրենց դեպքում կատարել փորձ կենդանիների վրա բացարձակապես անիմաստ էր: Ուստի գտնվեցին երկու կամավորներ, որոնք ձևակերպվելով որպես հոգեբանական թեստ անցնողներ ներգրավվեցին նախագծի մեջ: Նրանց ուղեղներում տեղադրվեցին նանոընդունիչներ:
Արդյունքը սկզբում այնպիսին էր, ինչպիսին սպասում էին բոլորը: Նրանք սկզբում դժվարությամբ էին գալիս գիտակցության, չէին կարողանում բացել աչքերը: Հետո հիպնոսների միջոցով ի վիճակի եղան պատմել ցանցում իրենց գտնվելու մասին: Հետո դա տեղափոխվեց գիտակցական մակարդակ: Ու սկսվեցին ավելի գործնական պարապմունքները: Երկու հետազոտվողներև ուղարկում էին միմյանց հաղորդագրություները, կարդում միմյանց մտքերը է այլն: Պետք է ասել, որ ողջ փորձի ընթացքում միշտ առկա էին ցավային որոշ զգացումներ: Բայց փորձարվկողների հավաստիացմամբ`բավականին տանելի: Քնած ժամանակ նրանց ենթագիտակցությունը շարունակում էր գտնվել ցանցում: Նրանց երազները միշտ կապակցված էին լինում իրար հետ:
Հետազոտությունների  վեցերորդ օրը սկսվեց մղձավանջով....
Մահացավ հետազոտվողներից մեկը` Լյովը... Նրա հերձման ժամանակ գանգում հայտնաբերվեց խոշոր ուռուցք: Դա նման էր ութոտնուկի: Մանկանան բռունցքի չափ գլուխ ու մի քանի շոշափուկներ, որոնք պատելի էին ողջ ուղեղը:
Մինչև պարզվեց այս ամենը`տեղի ունեցավ էլ ավելի սարսափելի մի բան: Մյուս հետազոտվողը` Սամվելը, կերպարանափոխվեց: Նա դարձավ անճանաչելի հաշված ժամերի ընթացքում: Նրա դեմքի վրա ի հայտ եկան դուրս ցցված մեծ կարմիր անոթներ, աչքերը կիսով չափ դուրս եկան իրենց բբերից, իսկ ողջ մարմնի վրա սկսեցին գալարվել երակները... դա սարսափելի էր: Մի քանի անգամ ավելի սարսափելի, եթե հաշվի առնենք, որ այդ ընթացքում նա գոռում էր մորթվող խոզի պես, իսկ բերանից անընդհատ թափվում էր արյունախառն փրփուրը...
Գտնվելով այդ վիճակում մեկ ժամի չափ, նա մի քիչ հանդարտվեց (հավանաբար ազդեցին ներարկված մի քանի չափաբաժին  հանգստացնողները): Հետո այդ արարածը, որին Կարապը ոչ մի կերպ չէր կարողանում անվանել իր անունով, մահացավ: Այս անգամ ուռուցքը ավելի մեծ էր...
Կարելի էր կատարել եզրակացություն. նանոընկալիչները առաջացնում են  ուռուցքներ: Ընդ որում շատ կարճ ժամկետներում: Կարելի էր նաև նշել, որ հնարավոր են ուռուցքի հետևանքով որոշ մետամարֆոզների ի հայտ գալը...
-  Դուք պետք է ասեք, պարո՛ն Արայան: Ավելի լավ է հենց հիմա: Ժամանակ այլևս չկա: Զանգե՛ք:
Արայանը հաշվարկում էր իր քայլերը: Այդպիսի էֆեկտի մասին լուրը հարվածի տակ էր դնում ողջ նածխագիծը: Անհնարին դարձնում դրա հետագա զարգացումը` մինչև չպարզվեն էֆեկտի առաջացման բուն պատճառները ու չեզոքացման ճանապարհները...
- Նրանք ունեի՞ն ընտանիքներ:
- Կներե՞ք, - չհասկացավ Կարապը:
- Հետազոտվողները... Նրանք ունեի՞ն ընտանիքներ՞
- Լյովը ուներ այստեղ մեկ մորաքույր, մնացած ազգուտակը Եվրոպայում է, իսկ ահա... նա ուներ ծեր հայր...
- Պե՛տք է կանգնեցնել նախագիծը...


4.
- Ես ասացի Ձեր ընտանիքը կգնա հանգստանալու Միջերկրական ծով:
- Ի՞նչ կապ ունի իմ ընտանիքը, գրո՛ղը տանի:
- Դուք կատարել եք մեծ հայտնագործություն, դրա համար էլ ձեր ընտանիքը կգնա հանգստանալու: Դուք էլ կգնանք նրանց հետ: Կավարտեք ձեր ելույթը հեռուստատեսությունով ու կգնաք հանգստանալու:
- Դուք ինձ չհասկացաք...
- Այդ դուք ինձ չեք հասկանում հարգարժա՛ն Արայան: Ելույթը տեղի կունենա՛: Հայտարարությունը կարվի՛: Դուք այն կանե՛ք: Հետո ձեզ լիմուզինով կտանեն օդանավակայան: Ձեզ, Ձեր կնոջը և աղջկան: Նրանք արդեն համաձայն են....
- Ի՞նչ:
- Մենք գոհ ենք ձեր աշխատանքից: Ձեզ արդեն մոտենում են... եթերը կլինի այսօր:
- Աաա...
Մինչ Արայանը հասցրեց ասել Կարապին, որ եթերը կլինի այսօր,  հայտնվեցին մի խումբ մարդիկ:
-Դոկտո՛ր Արայան, գնա՛նք: Ժամը վեցին սկսվելու է եթերը: Այս հարկու՞մ է Ձեր ողջ լաբորատորիան:
Արայանը չկարողացավ ոչ մի բան ասել... Նրան նոր էին սկսում հասնել հեռախոսով հնչող ազդեցիկ ձայնի բառերը... «ի՞նչպես թե... նրանք համաձայն են...ի՞նչ է կատարվում: Ի՞նչ ծով: Ի՞նչ ծով...»
Մի՞թե չկար տարբերակ  լռելու: Ոչ մի բան չասելու՞: Չասելու այդ գյուտի մասին, որը մարդկանց կյանք է խլում...


5.
- Ապե՛ր, մի քիչ էլ արագ, ցավդ տանեմ, մի քիչ էլ արագ, սխմի՛, - Կարապը գտել էր արագընթաց փոխադրամիջոց, որի ղեկին նստած էր ոչ այնքան արագընթաց միտք ունեցող, սակայն բարի մի անձնավորություն: Նա վերցրեց Կարապին բառացիորեն փողոցի վրայից: Մինչ մնացած ավտմեքենաները արհամարհում էին Կրապին ու սլանում էին առաջ, նա սկսում էր զրկվել կյանքի էլեմենտար կամքից ու կորցնում էր բոլոր իրեն պահող ուժերը: Նա արդեն հայտնվել էր ասֆալտի վրա, երբ նրա մոտ կանգնեց հին Մերսեդեսը իր գրեթե երկու մետրանոց վարորդով:
- Քեզ հիվանդանով ա պետք տանել, ախպե՛ր:
- Հեռուստատեսությու՜ն:
- Հիվանդանո՛ց, - ասաց հսկան ու ճնշող հայացքով սկսեց նայել նրա աչքերին:
- Չէ՛, ախպերս, հեռուստաընկերությու՛ն... էնտե՜ղ... էնտեղ հիմա վատ բաներ են լինում, ինձ պետք ա էնտեղ շատ շուտ լինել... հինգ րոպեից...կհասցնե՞ս...
Հսկան վերցրեց Կարապի զանգվածը գետնից, դրեց մեքենայի մեջ ու գործի գցեց շարժիչը: Մի քանի վայրկյան անց նրանք, կատարելով աննկարագրելի խախտումներ, սլանում էին դեպի հեռուստատեսություն:
- Հիմա ասա, խի՞ էի  ես սենց ինձ ճղում, - հարցրեց հսկան, երբ Մերսեդեսը ռեզինները ճռռացնելով արգելակեց հեռուստատեսության շենքի մոտ:
- Ժամանակ չկա, եղբա՛յր ժամանակ... ես պե՛տք ա գնամ հասնեմ... պե՛տք ա ասեմ...
Հսկան կարծես բավարարվելով այս պատասխանով գնաց: Ճիշտ է նրա դեմքին մնաց քմծիծաղի պես մի բան: Այդպիսի դեմքի արտահայտությամբ համակերպվում են ինչ-որ մեկի զառանցանքների հետ:

Ի՞նչ էր նախատեսում անել Կարապը:  Վիրավորված, հոգնած, արյունոտ, հաշմված, ի՞նչ պետք է նա աներ: Պետք է մուտք գործե՞ր եթերային տաղավար: Անցնելո՞վ անվտանգությանը: Լավ, եթե անցներ ի՞նչ պետք է այնտեղ ասեր:
- Սպասի՛ր, - կանգնեցրեց նրան հրամայական ձայնը: Սպասի՛ր, մի գործի՛ր սխալ: Դու մնացել ես ողջ... այդ մի սխալը արդեն հերիք է:
- Ի՞նչ եք դուք անում:
- Իսկ ի՞նչ եք դուք մտածում: Ձեզ կարծեմ Կարապ են անվանու՞մ: Հիասքանչ մականուն է: Շնորհավորու՛մ եմ:
- Ի՞նչու եք սպանել իմ գործընկերներին: Մտածու՞մ եք դա ձեզ կներվի: Մտածու՞մ եք դրանով դուք կկանգնեցնեք…
-Ու՞մ: Եղբա՛յր, հանգստացի՛ր: Այն որ հիմա քո ընկերները չկան… համաձայն եմ: Հենց հիմա նրանք այս շենքում չկան: Դու ուղղակի շատ բաներ չգիտես…
-Դե լուսավորե՛ք, պարո՛ն Ձեր Տիրոջ Մերը:
-Հեեեեեեե՜յ, մի քիչ ավելի նրբանկատ, լա՞վ:
Կարապը սկսեց զննել իրեն կանգնեցնողին: Մինչ այդ նա խոսում էր նրա հետ մեջքով կանգնած: Կարծես գամված այդ ձայնով` նա քարացել էր տեղում: Երբ նա շրջվեց, նրա առջև բավականին հաճելի արտաքինով ու կոկիկ հագնված հիսունին մոտ մի մարդ էր: Կամային դեմքով ու պարզ աչքերով:
- Հիմա ձեր Արայանը կասի, որ ստեղծվել է մի համակարգ, որի շնորհիվ հնարավոր կլինի միացնել բոլոր մարդկանց գիտակցություները մեկ ցանցով…
- Ու սպանել այդ մարդկանց….
- Ի՜ սեր Աստծո…
- Իմ ընկերները…
- Դե նրանք անշուշտ կսկեին աղմկել, այս ու այն կողմ... բողոքներ, հիստերիա…
- Ու դուք նրանց սպանեցի՞ք:
- Ինչքա՜ն եք դուք սիրում այդ վուլգար արտահայտությունը… ըստ ամեն ինչի, մենք ձեզ էլ ենք սպանել: Ձեր արյունահոսությունը շարունակվել է ժամից ավել: Դուք կորցրել եք ավելի քան մեկ լիտր արյուն, բայց հաջողացրել եք սողալ մինչը փողոց, սպասել մեքենայի ու գալ հասնել էստեղ ու դեռ անկապ հարցերով նյարդայնացնել ինձ…
Կարապը կասեր հակառակը: Այդ իրեն էին նյարդայնացնում: Նա չէր հասկանում բացարձակորեն ոչ մի բան:
-Առավոտյան դու ամեն ինչ կհասկանաս արդեն… ավելի ճիշտ դու արդեն ամեն ինչ գիտես, ուղղակի առավոտյան ամեն ինչ կլինի նորմալ: Իսկ հիմա մի՛ խանգարիր իմ դիտարկմանը..
- Ի՞նչ:
- Ձենդ կտրի՛, խնդրում եմ: Աղաչե՞մ:

6.
Արայանը արդեն գտնվում էր, ինչպես ասում են, եզրին: Լուսավորությունը, լարված մթնոլորտը, իր ապրումները… նա պատրաստ էր պոռթկալու… Բայց կարդում էր տեքստը…
-...այսպիսով  մենք ցույց ենք տալիս ճանապարհը… - նա մի պահ լռեց, դատարկեց արդեն որերորդ ջրի բաժակը…
Նա խեղդվում էր… միտքը, որ իր կինն ու երեխան գտնվում են դրանց մոտ… ու միտքը որ պատասխանատու է մարդկանց համար… Նա պատրաստ էր  մի ողջ հավերժություն դատարկել միլիարդավոր այդպիսի բաժակներ, մենակ թե ազատվի այդ մղջավանջից: Բայց իրականության բեռը սեղմում էր նրան գետնին: Նրան թվում էր, որ ճակատի քրտինքի հետ կսկսի դուրս գալ նաև արյուն…
Հետո տեղի ունեցավ պոռթկումը… Նա ոտքերով շուռ տվեց սեղանը, շպրտեց աթոռը, առատ հետ տվեց, սկսեց ագրեսիվ շարժումներ անել տեսախցիկների ուղղությամբ… գոռալ…
Տաղավարի կուլիսների հետևում կանգնած էր ապշահար Կարապը: Նրա կողքին գոհ ժպիտը դեմքին ծափահարում էր անծանոթը:

Վերջաբան

Կարապը զարթնեց սովորական գրաֆիկի համաձայն: Ինչպես միշտ աշխույժ ու թարմ` առողջ քնից հետո: Լոգանք ընդունելուց հետո նա շտապեց խոհանոց, միացրեց թեյնիկը, ու մինչ այն կեռար, նա մի պահ փակեց աչքերը` ստուգելու համար իր փոստարկղը: Մի քանի սովորական նամակներից բացի, որոնք գալիս են բանկերից կամ կայքերի ադմինիստրատորներից, կար ևս մեկը: Բավականին տարօրինակ հասցեով` initium@.com:
Ու հետաքրքիր բովանդակությամբ.
«Հարգելի՛ Կարապետ Նահապետյան.
24-ի լույս 25-ի գիշերը Ձեր ենթագիտակցությունը մասնակցել է 321 հավատարմագիրը ունեցող թեստին: Հավաստիացնում ենք, որ թեստի հետ կապված ասոցիատիվ նախանշաններ Ձեզ չեն սպառնում: Ամեն դեպքում հայցում ենք Ձեր ներողամտությունը:
Տեղեկացնում ենք, որ ձեր հաշվին մոտակա րոպեներին կփոխանցվի դրամանական փոխհատուցումը:

Շնորհակա՛լ ենք:
Սկզբնական վարչություն.
Հոգեբանական ուսումնասիրությունների բաժին»



Friday, May 13, 2011

Բ հատված. Ազատություն կամ 5000 դոլլար

1. Քչերն էին համաձայնվել տեղափոխվել 4-րդ փողոցի Բ հատվածը: Կարելի է ասել, որ ոմանց այնտեղ տեղափոխել էին բռնի կերպով, կամ չթողնելով այլևս այլ տարբերակներ:
Եվ ո՞վ կհամաձայնվեր այնտեղ ապրել: Նրանց երեխաները դուրս չեն գալիս տներից, քանի որ չունեն բակ, ու նրանց ամեն պահ կարող են վրաերթ անել. օրը քսանչորս ժամ: Միջին վիճակագրական տվյալներով, որը կազմել էր Վիճակագրական Բյուրոյի երթևեկության բաժինը, 4-րդ փողոցի Բ հատվածում երթևեկության խտությունը րոպեում 47 մեքենա է  ամենապասիվ գիշերային ժամերին: Իսկ պիկ ժամերին 12 մետր լայնությամբ արագընթաց փողոցով ընթանում էին րոպեում մինչև 220 մեքենաներ: Ոչ թե ընթանում, այլ սլանում էին խելահեղ արագություներով, առաջացնելով այնպիսի աղմուկ, որը համեմատելի է մի քանի ջրվեժների շառաչյունի հետ:
Տարօրինակ էին Բ հատվածի բնակիչները: Միշտ լարված, միշտ ուշադիր` նրանք չունեին հանգստի կատարյալ զգացում, նրանք չգիտեին  ինչ է անդորրը ու չէին կարող պատկերացնել նույնիսկ ինչ է դադարը: Նրանց քունը մակերեսային էր, երազները թռուցիկ ու մղձավանջային: Հենց այդպիսի քնով էր քնած Սեմ Դարբինյանը, երբ նրան արթնացրեց իր կոմմունիկատորի սուր ծլվլոցը:
Մի կերպ բացելով աչքերը ու զգալով իր մարմինը պատած կպչուն քրտինքը և բերանի դառնությունը` Սեմը մեկնեց ձեռքը ու վերցրեց քառակուսի կոմմունիկատորը:
«Պահանջվում է տեխնիկական սպասարկում, երկու ժամից: Բարձրությունը`328 մետր,  անվտանգության երաշխիքներ չկան: Պարգևատրումը 210 դոլլար: Հաստատելուց հետո կստանաք հաղորդագրություն կոորդինատներով»:
Սեմը կարդաց հաղորդագրությունը, պառկեց ու բարձը դրեց գլխին: Նա ինքն էլ մի քիչ զարմացած էր իր անտարբերության վրա: Կամ նա պիտի ինչ-որ պատճառով մերժեր առաջարկը, կամ համաձայնվեր: Իսկ հիմա`կամքի բացարձակ բացակայություն: Չէր անցել մի րոպե էլ, ինչ Սեմի գլուխը բարձի տակ մտածում էր իր կամային հատկությունների մասին, երբ նորից ծլվլաց կոմմունիկատորը: Այս անգամ  Սեմին հասել էր այլ բովանդակությանբ հաղորդագրություն...
«Կարող ես էլ չփնտրել ինձ: Տեղափոխվում եմ Հյուսիս: Ես ստանում եմ այժմ ամսեկան 700 դոլլար: Քո կարիքը առանձնապես չկա: Մոռացի՛ր ամեն ինչ...»:
-Շիզոֆրենիկ հավ, - հնչեցին Սեմի առաջին բառերը: Ամեն դեպքում երկրորդ հաղորդագրությունը նրան ահագին թարմացրեց: Նա նստեց, գտավ ջրի շիշը, արեց մի քանի մեծ կում ու վառեց սիգարետը:
«Փաստորեն 328 մետր... դա կամ պետք ա լինի էս նոր մետեոկայանի աշտարակը, կամ էլ Թվային Դաշնության երեք երկրաքերերից մեկը: Հեռուստատեսություն... բացառվում ա, նոր շենքը ցածր ա մի քսան մետրով, իսկ հին կարմիր-սպիտակավունը թզուկ ա.... Հյուսիս, հյուսիս... գնացել ա երևի Դիլիջան... հմմ... հա էլի, երևի ախպոր մոտ: Լավ, հերն էլ անիծած: Ես սենց մի քանի գործ որ անեմ, հաստատ 700 չէ, 1700 դոլլար էլ կաշխատեմ... - Սեմը ավելի խորը քաշեց սիգարետը, - բայց լավ չի, որ անվտանգություն չկա... ու չեն ասում վթարի մասին... ի՞նչ վթար: Երկու ժամում...»
210 դոլլարը Երևանում քիչ փող չէր: Իսկ եթե հաշվի առնենք, որ Սեմի մոտ մնացել էին մի քանի կիսամաշված պլաստիկ ցենտեր, կարելի է ասել, որ 210 դոլլարը մի ամբողջ կարողություն էր: Հրաժարվելը կլիներ անմտություն: Արդեն քանի ամիս է չկա նորմալ աշխատանք. կամ ասում են, որ չեն վերցնում առանց ՇԵՂՄԱՆ լիցենզիայի, կամ ասում են, որ չեն ցանկանում անձնակազմում ունենալ Բ հատվածից որևէ մեկի... իսկ ահա, եթե պետք է լինում ռեակտորների արանքներով սողալով բացել գոլոշու ելքերը, կամ փակել հերթական աշտարակներից մեկում պլազմային էներգիայի արտահոսքները` խնդրեմ, Սեմի նմանների մասին հիշում էին բոլորը:
Պե՛տք էր սեղմել OK,  պե՛տք էր փողը...

2.
Սեմի ծնվելուց դեռ տաս տարի առաջ էր, երբ պարբերական մամուլը առաջին անգամ հայտնեց ՇԵՂՄԱՆ մասին: Այդ ընթացքում հասցրել էր փոխվել գրեթե ողջ աշխարհը... փոխվել անճանաչելիության աստիճան: ՇԵՂՈՒՄը սկզբում ընկալվեց որպես ամերիկյան ֆիլմերում այնքան շատ հանդիպող մուտացիայի պես մի բան, իսկ շեղում ունեցող մարդիկ`մուտանտներ: Նրանց մասին անընդհատ նկարահանում էին հաղորդումներ, ցանցերում բացվում էին ֆորումներ, գրվում էին հոդվածներ, տարվում էին վեճեր էթիկայի ոլորտում անհրաժեշտ փոփոխություններ կատարելու մասին: Մի քանի տարի շարունակ ողջ աշխարհը կարծես գտնվում էի ինչ-որ համատարած իրարանցման մեջ. ամեն ոք ու ամեն բան զառանցում էր միայն մեկ թեմայով` ՇԵՂՈՒՄ:  
Սեմը դեռ երեխա էր, երբ հնչեց առաջին կրակոցը, որը սկիզբ դրեց հին կորպորացիաների ու Թվային Դաշնության միջև պատերազմին, որը սակայն ավարտվեց շուտ` երկկողմանի համաձայնություններով: Թվային Դաշնությունը ստացավ մոնոպոլիա Ցանցին տիրապետելու համար: Իսկ հին կորպորացիաները, որոնց շարքերում շատ էին ՇԵՂՄԱՆ կրողները պահպանեցին իրենց ռեալ ազդեցությունը, սակայն աստիճանաբար սկսեցին կախվածության մեջ ընկնել Թվային Դաշնութոյւնից, ինչը բերեց Խավերի Մեծ Վերադասավորմանը...
Սեմ Դարբինյանի շեղումը եզակի էր ողջ Երևանում, ու նման ունակություններով օժտված չէր ՇԵՂՄԱՆ կրողներից ոչ մեկ: Երբ պետք էր լինում աշխատանքներ կատարել բարձր հարկերում, կամ այլ դժվարհասանելի վայրերում, նա անփոխարինելի էր: Ունենալով մաշկի բացառիկ հատկություններ`  նա զգալիորեն չեզոքացնում էր գրավիտացիայի ազդեցությունն իր մարմնի վրա: Նման բան թերևս հայտնի էր եղել Չիկագոյում`մի երեք տարի առաջ, բայց հետագայում այդ թեման այլևս չէր արծարծվել: Բացի այդ նրա գիտելիքները, տեխնիկական հմտություններն ու առողջ, իրադարձություններին անմիջապես արձագանքող հստակ միտքը նրան անփոխարինելի էին դարձնում տարբեր տեսակի գործողություններում:
Կոորդինատները ստացվեցին OK-ից անմիջապես հետո:  Թվային Դաշնություն` երրորդ աշտարակ: Պետք էր շտապել: Հաղորդագրության մեջ նշվում էր, որ պետք է չեզոքացնել պլազմայի արտահոսքը 72-73-րդ հարկերի հատվածում: Այդ հիմար պլազմային շերտերը, որոնցով վերջերս սկսեցին պարուրել գրեթե բոլոր շենքերը, հանդիսանում էին էներգիայի լավագույն աղբյուրներից մեկը: Բայց մի թեթև վնաս մակերեսին, ու էներգիայի աղբյուր պլազման սկսում էր հոսել, խաթարելով էներգիայի սնուցումը:
Սեմի համար դժվար չէր գլուխ բերել այդպիսի գործ: Ուներ և փորձ, և համապատասխան հմտություններ:
Աշտարակների անվտանգության պատասխանատուից ստանալով մանրամասն տեղեկություններ`Սեմը անցավ շենքի տակ կուտակված ամբոխի միջով ու սկսեց  վեր մագլցել: Դա միաժամանակ հարմար էր իրեն, քանի որ իրեն միշտ է ավելի հարմար եղել մագլցել, քան բարձրանալ աստիճաններով, համ էլ Թվային Դաշնությանը, որի «ազնվական» բարքերը  արգելում էին շենք ներս մտնել ՇԵՂՄԱՆ այն կրողներին, որոնք չունեն համապատասխան լիցենզավորում որևէ ոլորտում աշխատելու համար:
            Երբ ճեղքը արդեն փակված էր, պլազմայի հոսքը դադարեցված, ու Սեմը ներքևում արդեն սպասում էր իր վարձատրությանը հայտնվեց նիհար կազմվածքով սևազգեստ մեկը ու սառը, բայց քաղաքավարի ասաց.
-Պարո՛ն Դարբինյան, ձեզ հետ ցանկանում են զրուցել, հետևե՛ք ինձ, խնդրում եմ:
-Հն՞: Ես՞:
- Հետևե՛ք ինձ, - կրկնեց սևազգեստը:
Սեմը զարմացած էր: Իրեն կանչում են  Թվային Դաշնություն:
«Տեսնես որ աշտարակը դա կլինի, ահա... ահա նա. առաջինն է: Ի՞նչ են ինձ առաջարկելու: Ի՞նչ են ասելու: Ի՞նչից ես վերցնում , որ առաջարկելու են: Սրանցից սպասելի ա, որ կպարտադրեն»
Անցնելով բազմապիսի անվտանգության համակարգերի միջով (սկսած մատնահետքերի ստուգումից, մինչև ձայնային համապատասխանելիության թեստը), նրանք հայտնվեցին ընդարձակ ընդունարանում: Սևազգեստը առանց ուշադրություն դարձնելու ընդունարանում սեղանների հետևում աշխատողների ու բազմոցների վրա նստած սպասող այցելուներին Սեմի հետ անցավ մինչև վերջ, թակեց հսկա սև դուռն ու առանց սպասելու որևէ արձագանքի, մտավ ներս: Նրան հետևեց նաև Սեմը...

3.
-Սրտանց ուրախ եմ ես հիմա, պարոն Դարբինյան, կամ ինչպես Ձեզ շատ հաճախ անվանում են`Սեմ, տեսնել մեզ մոտ:
-Հմ... - ուզեց մի բան էլ ինքը  ասել Սեմը:
-Մենք լսել էինք ձեր մասին ամենատարբեր աղբյուրներից, բայց այսօր ես տեսա թե ինչպիսի հնարավորությունների եք տիրապետում Դուք ու ինչպես եք դրանք օգտագործում:  Ես պարզապես զարմացած եմ Ձեր լիզենզիայի հետ կապված պրոբլեմների վրա... Դուք չեք ուզու՞մ ունենալ լիցենզիա:,- Խոսացողը կլոր ու կնճռոտ մի զանգված էր, որին երկար նայելուց հետո, կարելի էր գտնել դեմքի ուրվագծեր, հետո նշմարել մի չնչին տարածություն, որը հավանաբար ժամանակաին եղել է վիզ և ուսեր ենթադրող գոգավորումներ: Ու հիմա այդ  դեմքը նայում էր հարցական արտահայտությամբ ու անհամբերության նշույլներով:
-Դե... ես չեմ մտածել, այսինքն լուրջ չեմ մտածել լիցենզիայի մասին...
-Դուք դեմ ե՞ք լիցենզավորմանը:
-Դե ոնց ասեմ... ես... ես չեմ սիրում մտածել այդ ուղղությամբ...
-Դուք մեր դասակարգումով համարվում եք ՇԵՂՄԱՆ առաջին աստիճանի կրող: Այն բանից հետո, երբ ՇԵՂՄԱՆ բոլոր ինստիտուտները բռնեցին կորպորացիաների կողմը պատերազմի ընթացքում, մենք ունենք լիակատար բարոյական, իրավաբանական ու նյութական իրավունք լիցենզավորման ենթարկել կրողներին, որպեսզի զերծ մնանք հետագայում տհաճ  պատմություններից:
-Ես հասկանում եմ ձեզ...
Կլոր զանգվածը հմտորեն անընդհատ ավելի էր սաստկացնում իր տոնը: Սեմը զգում էր, որ աստիճանաբար ընկնում է այդ տոնի ազդեցության տակ: Նա զգում էր ողջ ճնշումը, որ գործադրում էր իր վրա այդ մարդը:
-ՀԻմա մենք ուզում ենք տալ Ձեզ լիցենզավորվելու հնարավորություն... եթե կամենում եք, պարոն Դարվբինյան: Իսկ դուք կամենում եք...
-Այո՛, - ինչքան կարող էր հավասարակշռված ասաց Սեմը:  Նա գիտակցում էր ստեղծված իրավճակը: Նրան հիմա առաջարկելու էին իր ճահճից դուրս գալու ռեալ տարբերակ: Ողղակի կկարողանար նա դա համաձայնեցնել իր խղճի հետ...
-Դուք հո ուզում ե՞ք, պարոն Դարբինյան, մի օր վերջապես հանգիստ քնել, հանգիստ ապրել բարեկեցիկ թաղամասում, այլ ոչ թե  Բ հատվածում: Տեսնում եմ Ձեր դեմքից, որ ուզում եք... ու իրավացի եք, թե չէ առանձնապես հիմք էլ չունեք բողոքել ձեզանից հեռացած կնոջից…
-Ա՜խ դուք… - նյարդայնացավ Սեմը:
-Լռե՛լ, չընդհատե՛լ, - սաստեց նրան կլոր մարդը, - ձեզանից հիմա պահանջվում է հետևյալը: Դուք ծանոթ եք հավանաբար Կորպորացիաների Միջազգային Խորհրդի գրասենյակին…
-Կենտրանական Երկնաքե՞րը:
-Հե՛նց դա… ուղիղ մի ժամից այնտեղ կսկսվի Երևանյան գլխավոր տնօրենների ժողովը… իսկ դուք բարեհաջող կարող եք հայտնվել ժողովի սրահի պատուհանների շրջակայքում, ու տեղադրել այնտեղ որոշ անմեղ սարքավորումներ…
-Կենտրանական երկնաքերը պաշտպանվում է ամենաժամանակակից լազերային սենսորներով: Բացի այդ այնտեղի պահակագնդի մեջ ներառված են ռազմական պատրաստվածություն անցած ՇԵՂՄԱՆ բազմաթիվ կրողներ… ես չեմ կարող…
-Իսկ դուք սիրում ե՞ք օրինակ 5000 դոլլար:

4.
Անցնել լազերային սենսորներ… դրան սովարեցնում են, դրան վարժեցնում են, ի վերջո, դա հնարավոր է: Իսկ ահա անցնել Կենտրոնական Երկնաքերի պահակախումբը…
Այդտեղ Սեմը ստիպված եղավ քրտնել: Նա մագլցում էր կամրջակների տակով, ծառերի վրայով, ձողերի վրայով, մի խոսքով ամեն կերպ շարժվում էր դեպի շենքը` մնալով աննկատ:
Երբ հասավ շենքին, հանգստացած շունչ քաշեց. մնում էր միայն մագլցել վերև: Դա նա կարողանում էր առանց որևէ լարվածության: Իսկ շենքի վրա, այն էլ երկնաքերի, նրան դժվար թե ինչ-որ վտանգ սպառնար: 5000 դոլլար… ու նա կկարողանար այն թշնամական կոմմունիկատորի վրա ուղարկել հաղորդագրություն, որի հեգնական պարունակության մեջ կլինեն երեք զրոներ ու մեկ հինգ, երկու զրոյի ու մեկ յոթի փոխարեն: Նա չէր կարողանում դրա մասին մտածել առանց որոշակի էյֆորիայի… միաժամանակ նրան տանջում էր տագնապը… նախ լինելու լիցենզավորված, և հետո… նա գտնվում էր կորպորատիվ ամենամեծ կազմակերպության շենքի վրա`թշնամական առաքելությամբ… ու գիտակցում էր նա, որ այդ կազմակերպությունը, համենայն դեպս, ավելի քիչ է վնաս տվել իր նմաններին քան Թվային Դաշնությունը:
            Հասնելով պետքական պատուհանին Սեմը հարմար դիրքավորվեց` ընտրելով իր համար շահեկան տեսադաշտ: Միանգամից տեղադրեց լսող ու ձայնագրող սարքերը փեղկերի եզրերով: Մեծ էր լսելու հրապուրանքը ու նա չզսպեց իրեն…
-Մենք դժվարին վիճակում ենք, ուրիշ ելք չկա, - ասում էր մեկը`մոխրագույն կոստյումով ու նյարդային շարժումներ անում, կարծես ուզենար շտապ զուգարան գնալ:
-Պետք էր շուտվանից դա անել… հիմա սենց կեղտի մեջ չէինք լինի… -մեջ մտավ մի ծերուկ:
-Ժողովու՛րդ, մնացել են հաշված րոպեներ… մենք կարղ ենք կանգնեցնել պրոցեսսը, եթե չկա վստահություն, որ կկարողանանք դիմակայել սպասվող խռովություններին:
-Մենք այսօր մոտ էինք կրախին, երբ պատռվեց դրանց պլազմային շերտը… - ասաց ամենաերիտասարդը`այնտեղ ներկա գտնվողներից, որը արտաքինով շատ նման էր ծերունուն, - ու այդ ժամանակ ես գիտակցեցի, որ ի վիճակի եմ ռիսկի դիմելու`զողասեղանին դնել նաև կյանքս…
-Մնաց երեք րոպե…
-Հասկացե՛ք պարոնայք, մեր հաշիվները նրանք սառեցնում են երբ ուզում են, պահանջում են աննկարագրելի տոկոսներ փոխանցումների համար, ու այդ ամենով հանդերձ չեն ապահովում մեր ինֆորմացիաների գաղտնիությունը… դրան պետք է վերջ տալ…
-Ինձ թվում է չկան դեմ ձայներ:
Պատուհանից այն կողմ մթնոլորտը իրոք լարված էր: Դա լավ էր զգում Սեմը… ուղղակի չէր հասկանում... ավելի ճիշտ չէր ուզում հասկանալ`մինչև չհնչեց հաստատող նախադասությունը…
-Պարոնա՛յք, պայթյունին մնաց երկու րոպե, ու մենք կազատվենք Թվային Դաշնության իշխանությունից… Խաղը սկսված է, պարոնա՛յք:
Սեմը փշաքաղվեց… արագ իջնելով շենքի վրայից, նա զգույշ հեռացավ երկնաքերի բակից ու հայտնվելով փողոցում, սկսեց տենդագին մտածել. «Ա՜յ քեզ բան… հիմա… էլ վե՞րջ… Հա՜ հա՜ հա՜…»: Անբացատրելի հրճվանքը պատել էր նրա հոգին: Նա բարձրաձայն ծիծաղում էր`գրավելով հազվադեպ անցորդների ուշադրությունը: «Ա՜յ քեզ բան: Ա՜յ թե սրանք ասեցին…»
Հանկարծ հորիզոնը արևմտյան կողմից լուսավորվեց, մի քանի վայրկյան անց լսվեց պայթյունի խուլ գմփոցը...էլի.. էլի… Կարող է դա թվաց միայն Սեմին, բայց քաղաքի վրա միանգամից գմբեթի պես կախվեց տագնապի զգացումը: Շատ լավ էր քաղաքը հիշում իր պատերազմները…
«5000 դելլա՜ր… հինգ հազա՜ր…..ա՜խր, բայց ա՜յ քեզ բան: Հիմա ի՞նչ: ԵՍ ԼԻՑԵՆՑԱՎՈՐՎԱԾ ՉԵ՛Մ»:
Նա շտապ հանեց իր կոմմունիկատորը: Պետք էր դուրս հանել իր էմոցիաները, դուրս...
«Ես ԼԻՑԵՆԶԱՎՈՐՎԱԾ ՉԵ՛Մ, սիրելի՛ս… կներե՛ս: Ես ուրախ եմ, որ հիմա դու Հյուսիսում ես: Ես չունե՛մ հիմա 5000 դոլլար:  Դու հասկանու՞մ ես… ես ազա՜տ եմ հիմա, ու չեմ մոռանում քեզ: Ես չունեմ 5000 դոլլար: Ես հիմա ազա՜տ եմ»:
Հաղորդագրությունն ուղարկված էր: Քիչ անց եկավ ստացման հաստատումը...

Friday, May 6, 2011

Սուրճ, գիշեր ու երկու ուրվականներ

1. Ես միշտ եմ վերցնում սուրճ` կրկնակի դոզայով ու էլի  երկու հատ սև շոկոլադե սալիկ: Առանց դրա չեմ կարող դիմանալ գիշերները: Չնայած արդեն երկար ժամանակ է չեմ գիտակցում, երբ է գիշեր, երբ` ցերեկ: Սիրում եմ աշխատանքս...
Այդ օրը լրիվ լավ էի տրամադրված, զգում էի, որ սպասվում է ինչ-որ հետաքրքիր բան:
Իմ գործի բնույթը պարզ է. հատուկ մոնիտորի վրա ես հետևում եմ մի քանի սոցիալական ցանցերում առկա ակտիվությանը: Կոնկրետ ես պատասխանատու եմ երկու ցանցերի 3 խոշոր սեգմենտների համար: Սեգմենտները` դա տարիքային, սեռային ու լեզվային խմբերն են: Ես հսկում էի երկու միայն տարիքային խմբեր` 17-19 տարեկան  ու մեկ սեռատարիքային` 22-24 տարեկան տղաների: Աշխատանքը սովորականից էլ սովորական էր: Պետք էր ուղղակի անընդհատ հետևել ցանցերում օնլայն  պրոֆիլների ակտիվությանը, առանձնացնել ավելի քան 30 ինտենսիվ  ուշադրություն դարձնող այլ պրոֆիլներ ունեցողներին ու ավելի քան 500 պրոֆիլների պասիվ ուշադրությունը գրավողներին հատուկ ցուցակներում ու առավել մանրակրկիտ հսկողության ենթարկել նրանցից ստացվող ինֆորմացիան: Իմ բաժինը զբաղվում է հիմնականում սեռական բնույթի սպամ առաջացնողներով ու  որ ավելի կարևոր է, մենք հետևում ենք ցանցում օգտագործվող բոլոր այն արտահայտություններին, որոնք կարող են ունենալ գերբնական ազդեցության պոտենցիալ (Գերբնական Ազդեցությունների Հետազոտման Միջազգային  Ակադեմիայի` ՄԱՀՄԱ 26-րդ որոշման համաձայն արգելվում էր գերբնական ուժերի օգտագործումը Ցանցում): Երեք տարիների ընթացքում իմ հերթափոխերի ժամանակ ես հանդիպել եմ նման ընդամենը հինգ դեպքի, այն էլ դրանցից երկուսի մեղավորները հիմար դեռահասներ էին: Նման բան պատահում էր խիստ հազվադեպ:
Այդ օրը իմ ուշադրությունը գրավում էին ընդամենը «Եհովայի վկաներ» կրոնական կազմակերպության սոցիալական ցանցում ունեցած խումբը, որում անդադար ակտիվություն էին ցուցադրում միանգամից 14 հոգի, ու երկու ուրվականներ: Դրանք արդեն ոչնչացված կամ պարզապես ջնջված պրոֆիլներ են, որոնք սակայն շարունակում են երևալ երբեմն ուրիշ պրոֆիլների կոնտակտային ցանկերում, ու երբեմն նույնիսկ հաջողացնում են անիմաստ ու չշաղկապված սպամ ուղարկել: Ես մի քանի անգամ փորձել եմ կապի մեջ մտնել նման ուրվականների հետ, և փորձերս, պետք է ասեմ, միշտ ձախողվել են: Դրանք կամ սկի բանի տեղ չեն դնում քեզ, կամ սկսում են պատասխանել բացարձակ անկապ բաներ: Շատ ենք փորձել գոնե մեկ իմաստային շղթա գտնել դրանց զառանցանքներում: Անիմաստ է: Օրիանկ` « Ի՞նչպես ես: Ի՞նչ ես անում» բթագույն հարցին ուրվականը կարող է պատասխանել այսպես, « իմ մեքենա հազար սալատ  գուրգուրել սփրայ առնետ», կամ  օգտագործելով խառը լեզուներ. « Air կգա будь здоров…» 
Իմ երկու ուրվականները գրավեցին ուշադրությունս նրանով, որ առանձնապես, ոչ մի բան չէին փորձում անել: Նրանք կարծես ձեռք ձեռքի տված թափառում էին ցացում: Ու ես մտածեցի այդ ժամանակ, հավանաբար ոչ թե կոնկրետ այդ ցանցում, նաև այլ ցանցերում ընդհանրապես: Չկա գրանցված մի դեպք, որ նույն ուրվականին հանդիպած լինեն մի քանի սոցիալական ցանցերում միաժամանակ: Դա գրեթե բացառվող ֆենոմեն է... ինչևէ, նայելով այդ զույգին, իսկ նրանք զույգեր էին, շարժվում էին միասին, ես մտածում էի, որ հավանաբար մի բան կապում է սրանց, որ չեն բաժանվում իրարից, չեն ցրվում, ինչպես մնացած այլ ուրվակները ցանցում բրոունյան շարժման սկզբունքով: Նրանք անցնում են նույն պատկերասրահներով, անցնում են նույն վիդեոհոլովակների վրայով, մի քիչ երկար մնում մայրամուտի ֆոտոյի մոտ...» Հավանաբար սրանք տեսնում կամ հասկանում  կամ ըմբռնում  են այդ ֆոտոն միայն հազարավոր թվերի, կոդերի  միջոցով,  որոնցից է կառուցված նույնիսկ ամենանուրբ թվային արվեստի գործը: Ուրվականներս շարունակում էին իրենց սահուն ընթացքը` մեթընդմերթ կանգ առնելով այս կամ այն պրոֆիլի մոտ: Հավանաբար իրենց ծանոթ պրոֆիլների...
-Գրո՛ղը ինձ տանի, հիմարանում եմ, արա՛, - ես այնպես բուռն ձղայնացա սեփական սենտիմենտալիզմիս վրա ու վեր թռա տեղիցս, որ գրավեցի ականջակալներով ինչ-որ տեխնո հաուս լսող Գրիշի ուշադրությունը:
-Քեզ ի՞նչ եղավ, ապո, - Գրիշի զարմացած աչքերը արտահայտում էին մինչ այդ չտեսնված թյուրիմացություն: Նա ընդհանրապես ուներ ամենախելացիի համբավ, ու այդպիսի արտահայտություն նրա դեմքին ամեն օր չէիր տեսնի:
-Հե՛չ, ընկեր...հե՛չ, կներե՛ս, - շփոթված ասեցի ես, - գնամ ծխեմ մի հատ, ներվերս էն չեն, մի տեսակ եմ...
-Գնա՛, գնա՛... չէ՛, չշարժվե՛ս տեղիցդ, մորեխ, ես էլ եմ գալիս, - Գրիշը ճարպիկ շարժումներով դուրս հանեց իր մարմինը նեռղ սեղանի արանքներից ու մենք միասին գնացինք միջանցք` ծխարան:
2.
 –Հն, հարազատ եղբայր իմ բազմաջղայն, ի՞նչը հանեց քեզ քո սրճային հունից,- Գրիշը հաստատ որոշել էր իմանալ իմ բռնկման պատճառը:
-ԷԷԷ... դե լավ:
-Լավ-մավ չկա, պատմի՛ դե:
-Սաղ էդ ուրվականներ են մեղավոր... դրանց ինչն եմ ասել… (էստեղ ես նկատեցի, որ չստացվեց ինձ մոտ հայհոյել այդ երկուսին...)
-Ու ուրվականներն են քեզ ապակայունացրե՞լ: Նրանք ոտնձգություն են կատարե՞լ քո հանդեպ: Հն՞:
-Գրի՛շ, թարգի՛, ախպոր պես:
-Հաաաա, նրանք քեզ սեքս էին առաջարկու՞մ: Դու մտածու՞մ ես երեք հոգով? Օրա՞լ: Մի՞գուցե սադիզմ:
-Գրի՛շ, փակի՛ զուգարան բերանդ, արա՛, ստեղ մենակ դու ես սադիստ, ձենդ կտրի՛:
-Լա՛վ, լա՛վ, լա՛վ, - Գրիշը մի կերպ լրջացավ, - դե ասա՛, ի՞նչ:
- Եսիմ... հասկանում ես, մի տեսակ նեղվում եմ ես ուրվականներ տեսնելիս: Սովորականները հեչ, ինչքան էլ որ պահպանած լինեն մարդու շունչը իրանց թվային հոլոգրաֆիաներում, մեկ ա, գիտակցում ես, որ ընդամենը շողքեր են:
-Դե հա... էլ ի՞նչ պրոբլեմ կա:
-Բայց էսօր սրանք ինձ մի ուրիշ կարգի բռնեցին հոգուս լարերից...
-Ես հեսա կլացեմ... - ասաց Գրիշը, որի մոտ նորից ուզում էր պոռտկալ իր հիստերիկ ծիծաղը:
-Արա՛, դե լրաջացի՛ ու լսի՛ էլի, չես տեսնու՞մ, բադ, կիսվում եմ հետդ:
-Կներե՛ս, կներե՛ս եղբայր, ասա՛...
-Էս երկուսը, պատկերացնում ես, երկուսով են...
-Դե դժվար նրանք երկուսով լինեին երեք հոգով...
-Գրի՛շ
-Պարդո՛ն...
-Մի տեսակ տխրեցի ես, մտածում եմ, ո՞վ են դրանք, որտեղից են, ի՞նչի են դարձել ուրվական... - ես արդեն պատրաստ էի կիսվել սուրճի ապարատի հետ:
-Ապերի՛կ, հասկանում եմ քեզ... այ դու հիմա չես հավատա ինձ, բայց ես քեզ հասկանում եմ: Մոտդ սենտիմենտալ գերլարվածություն ա, եղբայր, հանգստանալ ա քեզ պետք: Իսկ էդ ուրվականները... կարող ա դու էլ կուզենայի՞ր նրանց նման թափառել, հանգիստ ու առանց գործի շտապելու, առանց հոգս ունենալու: Ու ոչինիչ, որ կլինեիր ուրվական... չէիր լինի միայնակ...
-Այ հիմա ես կլացեմ...
-Թարգի՛ դե, - ասաց Գրիշը հզոր հարվածներ հասցնելով ուսիս: Երբեք չեմ հասկացել նրա` կատաղի հարվածներով ընկերությունը ամրապնդելու ու վերահաստատելու մոլուցքը, - մի հատ սառը էներգետիկ վերցրու հետդ ու վերջ, գնաս մի քիչ պոռնո – շմոռնո, մանյակ բռնես կցրվես:

3.   
Ասում են Գրիշը խելացի է: Կասկածելու տեղիք եբեք չէի ունեցել, ուստի հետևեցի նրա խորհրդին: Վերցրեցի սառը էներգետիկ ու վերադարձա մոնիտորիս մոտ: Արագ նայելով իմ հսկողության տակ գտնվող սեգմենտների իմպուլսային քարտեզները, հիասթափվեցի, որովհետև իրոք պատրաստ էի մի լավ հրճվել որևէ սեքսուալ «խոտանի» վրա:
Ստուգելով առանձին ակտիվ պրոֆիլներ, ուշադրությունս շեղելու նպատակով, այնուամենայնիվ չկարողացա զսպել ինձ, ու բերեցի մոնիտորի վրա ուրվականների շարժման գրաֆիկը ու նրանց ցանցային վայրի վիզուալ տեսքը... Նրանք նույն կերպ շարունակում էին հանգիստ ճեմել այս և այն հղումների, նկարների, մարդկանց շուրջ: Դատելով նրանց նախընտրած վայրերից, ահագին կարգին երաժշտություն էին սիրում: Ես փորձում էի չկենտրոնանալ մանրուքների վրա ու պարզապես աչքիս տակ ունենալ դրանց:
Սակայն, այն ինչ տեղի ունեցավ հաշված վայրկեանների ընթացքում, շոկի մեջ գցեց ինձ ու հիմա էլ, ես համոզված չեմ, որ ինձ հաջողվել է մարսել այդ պատմությունը:
Ուրվականները շարժվում էին մի խմբի ուղղությամբ, որը իրենից ներկայացնում էր ինչ-որ կազմակերպության ընդհանուր գիծ ունեցող անձանց պրոֆիլների կուտակում, այդ խմբի ֆուրումներից մեկում: Իմ ուրվականները մի պահ կանգ առան դրանց մոտ: Հետո ուրվականներից մեկը մոտեցավ նրանց այդ խմբին ու սկսեց պտտվել նրա շուրջ: Ես նկատում էի, որ մյուս ուրվականը չի շարժում, սակայն մեծ հաճախականությամբ ուղարկում է հստակ բացասական ազդանշաներ մյուսին: Հավանաբար այդպիսի ազդանշաները, որոնք սովորաբար վերապատկերվում են, որպես սովորական NO, նշանակում էին « Մի՛ արա, կամ մի՛ գնա»: Ես սկսեցի ավելի ուշադիր հետևել տեղի ունեցողին:
Խմբի շուրջը պտտվող ուրվականը սկսում էր արձակել հսկայական ծավալի թվերի ալիքներ: Ու մինչ ես կհասցնեի հասկանալ, որ դրանք վերջին սերնդի վիրուսների ալգորիթմեր են` արդեն ուշ էր: Խումբը, հետո խմբի անդամ բոլոր պրոֆիլները, խմբի հասցեներում նշված բոլոր կայքերը ու դրանցում պարունակվող ողջ ինֆորմացիան հօդս ցնդեց: Նույնիսկ ոչ մի ուրվական չմնաց այդ ամենից: Առաջին ուրվականը վերադարձավ մյուսի մոտ, որը այլևս չէր արձակում իր անդադար NO-երը: Նրանք մնալով մի պահ անշարժ անցան OFF ռեժիմ ու կորան իմ տեսադաշտից: Նրանց ինչ-որ կերպ մեկուսացնելու ժամանակ այդ  պահին ես չունեի: Ինչին դժվարությամբ հավատաց իմ տնօրենը.
-Դու մի ողջ երեկո հետևե՞լ ես այդ հանցագործներին ու քթիդ տակից բաց թողե՞լ,- ասում էր նա ինձ, ու հավանաբար ասում էր ճիշտ: Հիմա զույգ ուրվականները իրոք փնտրվում են «Ցանցային վերահսկողության» բոլոր ստորաբաժանումների կողմից:

Այդ երեկոյից մի քանի օր անց ես իմացա մի շաբաթ առաջ տեղի ուշնեցած դեպքերի մասին խոշորագույն ֆիրմաներից մեկում: Ու խոսքը գնում էր մրցակից մասնաճյուղերի լավագույն ծրագրավորողների միջև ծագած սիրո մասին, որը պատճառ էր դարձել նախանձի, խանդի ու իբր թե ավարտվել էր «ավտովթարի» պատճառով... ասում են` «իբր թե»: Կազմակերպության գլխավոր գրասենյակը որոշում էր կայացրել փակել նաև  նրանց ցանցային պրոֆիլները...